Poznaj zasady systemu kaucyjnego

System kaucyjny to mechanizm promujący recykling i ponowne wykorzystanie opakowań. W niektórych krajach szklana butelka wielokrotnego użytku wraca na rynek kilkanaście razy. Z systemów kaucyjnych korzysta już 180 mln Europejczyków. To stanowi ponad jedną czwartą populacji naszego kontynentu. W październiku 2025 r. dołączyli do nich Polki i Polacy.

Dlaczego wprowadzono system kaucyjny?

• Oszczędność surowców - zużyjemy mniej plastiku, aluminium i szkła do produkcji nowych opakowań.
• Czystsze środowisko - mniej butelek i puszek porzuconych w parkach, lasach czy nad wodą.
• Świadome podejście - opakowanie to nie odpad, lecz wartościowy materiał, który warto wprowadzić z powrotem do obiegu.

Dzięki systemowi kaucyjnemu osiągnięte zostaną konkretne cele:

• Wysoki poziom selektywnej zbiórki opakowań - co najmniej 77 proc. już od 2025 r. i aż 90 proc. od 2029 r.
• Więcej materiałów z recyklingu w jednorazowych butelkach z plastiku (razem z zakrętkami i wieczkami) - zawartość tworzyw sztucznych z recyklingu wyniesie co najmniej 25 proc. od 2025 r. i 30 proc. od 2030 r.

Najważniejsze informacje 

• Systemem kaucyjnym objęte są tylko opakowania ze znakiem kaucji, a w znaku widoczna jest także informacja o wysokości kaucji za dane opakowanie.
• Kaucja za opakowanie z oznaczeniem kaucji jest doliczana przy kasie - nie jest wliczona w cenę samego napoju.
• Do zwrotu kaucji nie jest potrzebny paragon za zakup napoju, a zwrotu opakowania można dokonać w sklepach i automatach.
• Aby otrzymać zwrot kaucji, opakowanie musi mieć nienaruszony znak kaucji i czytelny kod kreskowy, dlatego zwracanych opakowań nie należy zgniatać ani uszkadzać.
• Za działanie systemu kaucyjnego w Polsce odpowiadają operatorzy, czyli podmioty, które organizują współpracę między producentami, a punktami sprzedaży oraz odpowiadają za zbiórkę opakowań objętych systemem.

Oznakowanie systemu kaucyjnego

Przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach objętych systemem zobowiązani są do umieszczania na tych opakowaniach oznakowania wskazującego na objęcie opakowania systemem kaucyjnym i określającego wysokość kaucji.

Systemem kaucyjnym objęte są:

• Butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów - przy zwrocie butelki plastikowej objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, otrzymasz 50 groszy.
• Puszki metalowe o pojemności do 1 litra - przy zwrocie puszki objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, otrzymasz 50 groszy.
• Butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra - przy zwrocie butelki szklanej objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, otrzymasz złotówkę. 

Zasady

Zakup

• Kwota kaucji nie jest wliczona w cenę napoju na półce czy w automacie. Jej wysokość jest widoczna na etykiecie opakowania - jest częścią znaku kaucji.
• Kaucja za opakowanie napoju ze znakiem kaucji jest pobierana przy zakupie, np. przy kasie w sklepie lub w automacie z napojami. Na paragonie pojawia się osobno, jako oddzielna pozycja.
• Kaucja jest doliczana w każdym punkcie sprzedaży, który oferuje napoje w opakowaniach objętych systemem, bez względu na jego wielkość. Dotyczy to także sprzedaży na wynos.
• Opakowań ze znakiem kaucji nie należy zgniatać ani uszkadzać. Aby otrzymać zwrot kaucji, opakowanie musi mieć nienaruszony znak kaucji i czytelny kod kreskowy

Zwrot

Do zwrotu kaucji nie jest potrzebny paragon za zakup napoju.

Punktami zbiórki opakowań ze znakiem kaucji są:

• wszystkie sklepy powyżej 200 m2, które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym,
• sklepy poniżej 200 m2, w których sprzedawane są napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku (obecnie na rynku dotyczy to przede wszystkim napojów piwnych),
• pozostałe sklepy, które przystąpiły do systemu,
• automaty kaucyjne dostępne są także poza punktami handlowymi,
• inne punkty zbiórki.

Jak przygotować opakowanie do zwrotu?

• Opróżnij je - opakowanie powinno być puste.
• Pozostaw nakrętkę - trafia razem z opakowaniem do recyklingu.
• Zachowaj nienaruszone opakowanie - znak kaucji i kod kreskowy muszą być czytelne, aby można było je prawidłowo zidentyfikować.