Między sztuką a designem. Wernisaż wystawy szkła Beaty Mak-Soboty
Szklane dzieła artystki Beaty Mak-Soboty, prezentowane na całym świecie, już od 24 maja będzie można podziwiać w Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Jej twórczość łączy dwie, z pozoru odrębne przestrzenie - artystyczną i użytkową, stając się dzięki temu łącznikiem głębszego sensu.
Wystawa pt. „Synchronia - teraźniejszość i retrospekcja” prezentowana jest z okazji jubileuszu 30-lecia pracy twórczej artystki. Jej prace to doskonały przykład głębokiego, dojrzałego dialogu pomiędzy dwoma pozornie odmiennymi obszarami twórczości: szkłem artystycznym, a szkłem użytkowym. Praca Beaty Mak-Soboty od lat wpisuje się w przestrzeń, gdzie forma spotyka funkcję, a artystyczna inspiracja, intencja i wizja łączy się ze świadomością technologicznej strony tworzywa. To właśnie ta jednoczesność działania, nieustanna obecność w obu sferach naraz, okazuje się kluczem do zrozumienia bogactwa i spójności jej dorobku.
Synchronia, czyli harmonia bez przyczyny
- W fizyce istnieje pojęcie spontanicznej synchroniczności, opisujące zjawisko, w którym niezależne układy fizyczne zaczynają działać w harmonii bez wyraźnej przyczyny zewnętrznej. Podobnie Carl Gustav Jung opisywał synchroniczność jako znaczące współwystępowanie zdarzeń, które nie są połączone przyczynowo, ale tworzą wewnętrzną spójność i sens. W kontekście twórczości w szkle, takie podejście pozwala dostrzec, jak dwa – z pozoru odrębne światy - artystyczny i użytkowy, zaczynają rezonować ze sobą , prowadząc do powstawania dzieł, które są zarówno funkcjonalne i ekspresyjne - tłumaczy Beata Mak-Sobota.
Przenikanie się tych dwóch światów - sztuki i designu, skutkuje nie tylko doskonalszym rozumieniem materiału, lecz także budowaniem osobistego języka twórczego, w którym każdy obiekt i przedmiot, pełniąc funkcję praktyczną czy symboliczną, staje się nośnikiem głębszego sensu. W takim ujęciu proces twórczy nie jest już sumą działań, ale żywym, dynamicznym układem, w którym wszystko dzieje się „jednocześnie” a efekt końcowy jest odbiciem tej twórczej, wewnętrznej synchroniczności.
W odniesieniu do idei synchroniczności, zarówno tej zaczerpniętej z fizyki, jak i rozumianej w duchu psychologii analitycznej Carla Gustava Junga, można powiedzieć, że twórczość Beaty Mak-Soboty nie jest efektem linearnej ewolucji, lecz raczej harmonijnego współistnienia, w którym różne wątki i obszary jej pracy zaczynają oddziaływać ze sobą znacząco poprzez dynamicznie przenikające się procesy, z których każdy wnosi coś do drugiego - zarówno na poziomie koncepcji, jak i rozwiązań technologicznych. Praca artystki w zakresie szkła użytkowego nie jest jedynie praktycznym dopełnieniem działań artystycznych – stanowi pełnoprawny komponent jej twórczości, będący źródłem inspiracji, analiz i poszukiwań. Z kolei dzieła stricte artystyczne - rzeźby i obiekty - niosą w sobie znamiona głębokiego zrozumienia i oryginalnego wykorzystania logiki materiału oraz precyzję, której ona wymaga, co wypływa zapewne z dyscypliny, która cechuje proces projektowy. Ta wymiana doświadczeń nie tylko wzbogaca język formalny artystki, ale również pozwala jej w pełni wykorzystać potencjał szkła jako medium.
Technologia pozwala na eksperymentowanie
Procesy technologiczne, z którymi artystka obcuje na co dzień - kształtowanie termiczne, szlifowanie, klejenie czy barwienie szkła - wymagają skrupulatności, cierpliwości, a zarazem odwagi do eksperymentu i właśnie tu objawia się korzyść jednoczesnego myślenia w kategoriach sztuki i funkcji. Dla Beaty Mak-Soboty ta techniczna dyscyplina nie stanowi ograniczenia - staje się przestrzenią dla twórczego dialogu, a praca z materiałem przypomina nieustanne negocjowanie między zamysłem, konceptem a możliwościami, między formą a funkcjonalnością. Praca nad przedmiotem użytkowym często stawia pytania o ergonomię, trwałość czy logikę konstrukcji, a odpowiedzi na te pytania mogą z kolei inspirować nowe rozwiązania formalne w szkle artystycznym. Odwrotnie - swoboda eksperymentu i poszukiwań w projektach artystycznych niejednokrotnie otwiera drzwi do innowacji w projektach użytkowych.
Synergia szkła i światła
30 lat twórczości Beaty Mak-Soboty w szkle to historia harmonijnego współistnienia indywidualnej ekspresji oglądu świata, emocji, analizy formy, wiedzy i doświadczenia o materiale. Jej prace, zarówno te użytkowe, jak i te bardziej narracyjne czy konceptualne, nie istnieją w izolacji, lecz budują wspólną narrację o szkle jako materiale o niemal metafizycznym charakterze. Dzięki temu jubileuszowa wystawa staje się nie tylko podsumowaniem, ale i manifestacją artystycznej synchroniczności, która pozwala z równą pasją i głębią tworzyć zarówno dla zachwytu nad synergią szkła i światła, jak i dla codzienności, gdzie eksperyment i indywidualność otwierają nowe ścieżki, którymi Beata Mak-Sobota będzie kroczyć realizując swój twórczy imperatyw.
Wernisaż twórczości Beaty Mak-Soboty odbędzie się w Muzeum w Wodzisławiu Śląskim w sobotę, 24 maja o godz. 17:00. Wstęp wolny.
Beata Mak-Sobota - urodzona w 1968 r. we Wrocławiu artystka i projektantka szkła. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu. Od roku 1994 zawodowo związana z Akademią, od 2014 roku na stanowisku profesora uczelni kieruje Pracownią Projektowania Integrującego w Katedrze Szkła na Wydziale Ceramiki i Szkła. Pracę wykładowcy łączy z aktywną pracą naukową, artystyczną i organizacyjną. W kadencji 2008-2012 pełniła funkcję kierownika Katedry Szkła, w latach 2016-2024 przez dwie kadencje funkcję Prorektora ds. dydaktycznych i studenckich, a obecnie pełni obowiązki związane z funkcją Dziekana Wydziału Ceramiki i Szkła. Twórczo pracuje w obszarach szkła artystycznego i designu eksperymentalnego, eksplorując potencjał formalny szkła, w kontekście kinetycznego wymiaru przedmiotu i obiektu, a także w kontekście łączenia szkła z innym tworzywem. Obiekty, cykle prac, zrealizowane projekty prezentowała na ponad 20 wystawach indywidualnych i ponad 100 zbiorowych w kraju i za granicą między innymi w Austrii, Czechach, Holandii, Szwecji i Niemczech. Jej prace znajdują się w polskich zbiorach muzealnych oraz kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.
źródło: Pałac Dietrichsteinów
