Historyczna biżuteria o wartości ponad 103 tys. zł trafiła do Muzeum w Wodzisławiu Śląskim
Po jedenastu latach od odnalezienia kosztowności w dzielnicy Kokoszyce historia skarbu doczekała się przełomowego finału. Dziś tj. 29 października 2026 roku Urząd Skarbowy w Wodzisławiu Śląskim, decyzją Śląskiego Konserwatora Zabytków, przekazał cenne przedmioty w trwały depozyt muzealny. Dzięki współpracy instytucji państwowych, samorządowych i służb konserwatorskich zabytkowa biżuteria nie trafi na rynek komercyjny, lecz zostanie zachowana jako część dziedzictwa historycznego regionu. Wydarzenie to ma szczególne znaczenie dla Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, które w 2026 roku obchodzi 55-lecie działalności.
Od znalezienia w Kokoszycach do muzealnego depozytu
Historia skarbu rozpoczęła się w maju 2015 roku. Dwóch mieszkańców Wodzisławia Śląskiego trafiło w Kokoszycach, na terenie związanym ze składowaniem odpadów i gruzu, na ukryte w metalowym pojemniku kosztowności. Wśród odnalezionych przedmiotów miały być biżuteria, sztabki złota i stare monety.
Sprawą zajęła się Komenda Powiatowa Policji w Wodzisławiu Śląskim. Prowadzone postępowanie dotyczące ewentualnego przywłaszczenia mienia zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego. Nie udało się również bezspornie ustalić osoby pokrzywdzonej ani jej następców prawnych. W konsekwencji Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim orzekł o przepadku obiektów na rzecz Skarbu Państwa.
Przez kolejne lata kosztowności pozostawały przedmiotem postępowań i czynności urzędowych. Ich przyszłość stanęła pod znakiem zapytania, gdy pojawiła się możliwość sprzedaży w drodze licytacji. Ostatecznie dzięki współpracy instytucji oraz interwencji służb konserwatorskich udało się zatrzymać procedurę komercyjnej sprzedaży i skierować sprawę na drogę prowadzącą do zachowania obiektów dla dziedzictwa kulturowego.
- Ocalenie tej kolekcji i zatrzymanie procedury jej komercyjnej licytacji to efekt wzorowej, dojrzałej współpracy instytucji państwowych oraz samorządowych - zaznacza dyrektor Sławomir Kulpa. - Szczególne podziękowania kieruję do władz miasta, na czele z prezydentem Mieczysławem Kiecą, oraz do Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków za szybką reakcję, wsparcie merytoryczne i działania, które pozwoliły ochronić te zbiory przed rozproszeniem na rynku prywatnym. Dziękuję również Urzędowi Skarbowemu w Wodzisławiu Śląskim za sprawne przeprowadzenie procedury przekazania - dodaje dyrektor Kulpa.
Pierścionek z diamentem o masie około 3 karatów
Przekazana kolekcja obejmuje przedmioty o wyjątkowej wartości materialnej i potencjale historycznym. Zgodnie z przeprowadzoną wyceną łączna wartość komisowa zabezpieczonych ruchomości wynosi 103 650 zł.
Najcenniejszym obiektem jest złoty pierścionek z brylantem, którego wartość oszacowano na 95 tys. zł. Przedmiot waży 2,840 g i został wykonany ze złota oraz platyny. Osadzono w nim centralny diament o masie około 3 karatów, wykonany w dawnym szlifie brylantowym.
Drugim elementem kolekcji jest złota zawieszka w kształcie gwiazdy o masie 4,390 g, wyceniona na 4 000 zł. W jej centrum znajduje się diament otoczony przez 18 diamentowych rozet. Co ciekawe, mimo zastosowania złota w korpusie i oprawie, Okręgowy Urząd Probierczy w Krakowie - Wydział Zamiejscowy w Chorzowie zaklasyfikował przedmiot jako wykonany z metalu nieszlachetnego. Decydujące znaczenie miało zastosowanie przez dawnego rzemieślnika nieszlachetnego lutu.
Kolekcję uzupełnia pięć luźnych diamentów o łącznej wartości 4 650 zł. Są to kamienie o okrągłym kształcie i masie od 0,09 do 0,40 karata, które w przeszłości zostały wyjęte z innych wyrobów jubilerskich.
Muzeum – właściwe miejsce dla historycznego skarbu
Przekazanie kolekcji to nie tylko zakończenie wieloletniej sprawy urzędowej. To przede wszystkim decyzja o zachowaniu cennych przedmiotów w miejscu, którego misją jest ochrona, dokumentowanie i upowszechnianie dziedzictwa.
W Muzeum kosztowności zostaną objęte szczególną opieką. Przed ich udostępnieniem publiczności konieczne będzie przeprowadzenie szczegółowej inwentaryzacji, opracowanie dokumentacji oraz przygotowanie odpowiednich warunków ekspozycji. Obiekty będą przechowywane i udostępniane zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony muzealiów.
- Zabezpieczone obiekty posiadają dla nas przede wszystkim bezcenną wartość o charakterze muzealnym. Wiążą się one z burzliwą historią XX wieku i stanowią namacalny ślad materialny przeszłości naszego regionu - podkreśla dyrektor Muzeum.
Choć wartość rynkowa kolekcji robi wrażenie, jej znaczenie nie sprowadza się do ceny złota i diamentów. Przedmioty są świadectwem przeszłości, które mogą pomóc w opowiadaniu o losach mieszkańców regionu, dawnych majątkach, przemianach społecznych i historii ukrytej w przedmiotach codziennego oraz wyjątkowego użytku.
Skarb z dzielnicy Kokoszyce pozostanie dobrem służącym społeczeństwu. Po przygotowaniu ekspozycji będzie mógł stać się ważnym elementem oferty edukacyjnej Muzeum, atrakcją dla odwiedzających i kolejnym powodem do dumy dla mieszkańców Wodzisławia Śląskiego oraz całego regionu.
Symboliczny moment w 55-letniej historii Muzeum
Rok 2026 jest dla Muzeum w Wodzisławiu Śląskim szczególny - instytucja obchodzi 55-lecie działalności. Przyjęcie Skarbu z Kokoszyc do trwałego depozytu stanowi jedno z ważniejszych wydarzeń w jej najnowszej historii. To również wyraźny przykład tego, jak współpraca instytucji publicznych może prowadzić do ochrony materialnych świadectw przeszłości i zachowania ich dla przyszłych pokoleń.
Muzeum będzie informować o kolejnych etapach opracowania kolekcji oraz o terminie planowanego udostępnienia jej publiczności. O dacie ekspozycji i możliwościach obejrzenia cennych przedmiotów mieszkańcy zostaną poinformowani w najbliższych miesiącach.
Skarb nie kończy swojej historii w urzędowym magazynie ani w prywatnej kolekcji. Rozpoczyna nowy rozdział jako część dziedzictwa, które będzie można poznawać, badać i przekazywać kolejnym pokoleniom.
