Zarządzanie inwestycjami w mieście

Czym jest zarządzanie inwestycjami w samorządzie? Najprościej można wytłumaczyć to jako dokładne planowanie, ocenę i finansowanie projektów inwestycyjnych. Ich długotrwałość ma związek z ich ogromnym znaczeniem wynikającym m.in. z ponoszonych kosztów ich realizacji i efektów przynoszonych docelowo miastu.

Żeby zrealizować zadanie inwestycyjne, należy zabezpieczyć niezbędne środki finansowe. Zadania jednoroczne, mające zostać wykonane w danym roku budżetowym, planowane są w budżecie miasta. Jednostka samorządu terytorialnego może planować jednak też zadania wieloletnie. W takim przypadku muszą być one uwzględniane w Wieloletniej Prognozie Finansowej, czyli w dokumencie strategicznym, stanowiącym podstawę rozwoju samorządu. Takie wieloletnie planowanie pozwala na jeszcze bardziej racjonalne gospodarowanie środkami.

Na czas realizacji danej inwestycji wpływ mają m.in. procedury przetargowe na wykonanie dokumentacji projektowej, na wyłonienie inspektora nadzoru inwestorskiego, a także wykonanie samej inwestycji, czyli wyłonienie wykonawcy zaplanowanych robót.

Procedura przetargowa na wyłonienie projektanta dokumentacji technicznej rozpoczyna się od ustalenia wartości szacunkowej zamówienia. W zależności od wysokości dokonanego szacunku prowadzona jest albo procedura uproszczona na podstawie procedury wewnętrznej, albo prezydent miasta ogłasza przetarg nieograniczony w oparciu o ustawę Prawo zamówień publicznych. Po wyłonieniu projektanta zawierana jest z nim umowa. Jego wynagrodzenie w większości przypadków jest ryczałtowe, czyli wysokość określana jest z góry.

Procedurę na wyłonienie inspektora nadzoru inwestorskiego miasto prowadzi w zależności od wartości szacunkowej usługi nadzoru. Jako taką wartość stosuje się 1% wartości kosztorysu inwestorskiego danego zadania inwestycyjnego. Umowę na prowadzenie nadzoru zawierane są z firmą jednoosobową. Istnieją jednak przypadki, gdy dane zadanie wymaga zaangażowania osób nadzorujących różne branże. Wtedy umowy podpisywane są z firmą zatrudniającą inspektorów nadzoru niezbędnych branż, zwaną w dokumencie inżynierem kontraktu.

Przejdźmy do procedur przetargowych na wyłonienie wykonawcy robót. Dla zadań o wartości powyżej 30 tys. euro należy stosować zapisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Komórka Urzędu Miasta zajmująca się zadaniem musi wtedy złożyć wniosek o wszczęcie procedury do Biura Zamówień Publicznych w magistracie, które później przygotowuje Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia wraz z podaniem kryteriów wyboru wykonawcy. Następnie ogłaszany jest przetarg, którego wynikiem jest wyłonienie wykonawcy robót i podpisanie umowy na ich realizację. Taka procedura wyboru wykonawcy trwa zazwyczaj ok. sześciu tygodni. Natomiast w przypadku zadań o wartości poniżej 30 tys. euro prowadzona jest procedura wewnętrzna na podstawie zarządzenia prezydenta miasta. Warto zaznaczyć, że mogą być planowane także zamówienia „zaprojektuj i wybuduj”. Do przeprowadzenia tego typu procedury niezbędne są opracowanie Programu Funkcjonalno-użytkowego i Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, jak również wyliczenia wstępnych kosztów realizacji inwestycji.

Istotne jest tutaj zabezpieczenie należytego wykonania umowy, które przed jej zawarciem wnosi wykonawca. Jest to 10% wartości umowy, w formie gotówki. Zabezpieczenie to służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a także pokryciu roszczeń z tytułu gwarancji jakości.

Po zawarciu umowy z wykonawcą robót, w obecności inspektora nadzoru spisany zostaje protokół przekazania placu budowy. W protokole uwzględnia się zamawiającego – miasto oraz wykonawcę. Wykonawcy przekazywany jest wtedy dziennik budowy, w którym zapisywane są istotne etapy wykonania zadania. Następnie przyjmowany jest rzeczowo-finansowy harmonogram robót wykonawcy. W trakcie realizacji inwestycji istnieje możliwość wprowadzania zmian do tego harmonogramu.

Prowadzone przez wykonawcę prace są koordynowane poprzez takie działania jak:

– kontrola postępu robót w terenie,

– spotkania robocze w Urzędzie Miasta – tzw. Rady budowy,

– spisywanie protokołów w trakcie spotkań,

– elektroniczna wymiana szybkich, niezbędnych uzgodnień,

– wprowadzanie zmian do harmonogramu robót (za zgodą inwestora),

– tworzenie protokołów konieczności na roboty dodatkowe lub/i zamienne, z określeniem zakresu i wartości tych robót,

– w razie konieczności spisywanie aneksów do umowy.

Postęp realizowanych według harmonogramu prac oraz, jeśli mają miejsce, robót dodatkowych jest na bieżąco monitorowany.

Zrealizowana inwestycja wchodzi w skład majątku mienia komunalnego. Za wykonane roboty miasto dokonuje płatności. Może to być np. płatność częściowa, najczęściej w wysokości 80% wartości kontraktu. Płatność końcowa oznacza rozliczenie umowy z wykonawcą. Wynagrodzenie wykonawcy za realizację pracy rozliczane jest ryczałtowo lub kosztorysowo. W pierwszym przypadku wykonawca, realizując umowę, nie może domagać się podwyższenia wynagrodzenia. W drugim dostosowuję się wysokość wynagrodzenia do rzeczywistego zakresu i kosztów już wykonanych robót.

Po zakończeniu obowiązuje gwarancja na wykonane roboty (np. 5-letnia). Przed upływem jej okresu odbywa się ostateczny przegląd gwarancyjny. W przypadku stwierdzenia przez miasto wad lub uszkodzeń powstałych w okresie gwarancji w wyniku niewłaściwej jakości materiałów oraz wykonawstwa lub wad ukrytych, wykonawca musi bezpłatnie je usunąć lub dokonać wymiany na nowe, wolne od wad materiały. Żeby jak najbardziej zabezpieczyć inwestycję, miasto może zwoływać przeglądy gwarancyjne w odstępach rocznych.

Komórką Urzędu Miasta, która głównie odpowiada za realizację inwestycji w Wodzisławiu Śląskim jest Wydział Architektury, Inwestycji i Dróg Miejskich.

źródło: Gazeta Wodzisławska